ناظم الاسلام كرمانى

296

تاريخ بيدارى ايرانيان ( فارسى )

دربارهء ديگرانهم وضع را تغيير داده و هركس را بمجالس سرّى خود راه نميدادند . ارباب حل و عقد آقايان يعنى آنهائيكه مقاصد را پيشنهاد آقايان ميكردند چند نفرى معدود بودند كه از آن جمله جناب آقا ميرزا ابو القاسم طباطبائى و جناب آقا ميرزا محسن و جناب آقا ميرزا مصطفى و جناب اعتماد الاسلام بودند جناب حاج ميرزا يحيى دولت‌آبادى هم در شهر بتحريك ملك المتكلمين چند مجلس سفير عثمانى را ملاقات نموده و سفير را راضى نمود كه واسطه در صلح باشد و مذاكراتى كه با سفير عثمانى كرد بتوسط برادر خود حاج ميرزا على محمد كه او هم از علماء و سادات محترم اصفهان بود و در طهران متوقف براى آقايان پيغام داد و چندين دفعه بين آقايان و سفير عثمانى رسول واقع شد تا آنكه بتوسط اين چهار نفر و مساعى مشار اليه مستدعيات آقايان روى كاغذ آمده نزد سفير فرستادند و آن از قرار تفصيل ذيل است : صورت مستدعيات اوّليّهء مهاجرين اوّل - نبودن عسگر گاريچى در راه قم - چه امتياز راه با اين شخص بود موقتا كه گارى و دليجان و درشكه متعددى در اين راه راه انداخته بود و با مردم نهايت بدسلوكى را مينمود آقايان علماء قم از كارهاى او بصدا درآمده بودند لكن كسى بعرايض آنها گوش نميداد از اين جهت آقايان قم متمسّك بعلماء طهران گرديده و با آقايان طهران معاهده كرده بودند كه هر اشاره كه از طرف آقايان بشود آنان اجراء دارند و عمل نمايند به اين جهت آقايان طهران هم عزل عسگر را جزو مستدعيات خودشان نوشتند براى خاطر قميين . دوم - مراجعت و معاودت دادن حاج ميرزا محمد رضاى كرمانى را كه در جلال‌آباد رفسنجان منفى و مبعّد بود محترما و مجلّلا بكرمان چه از زمانيكه واقعهء كرمان اتفاق افتاده بود الى اين ايام مشار اليه در رفسنجان توقف نموده بود و دولت مانع بود كه عودت بكرمان نمايد لذا معاودت دادن او را بكرمان جزء اهمّ مقاصد و مستدعيات قرار داده بودند . سوم - برگرداندن مدرسهء خان مروى را بجناب حاج شيخ مرتضى چه كه توليت اين مدرسه با جناب معظم بود و از اتفاق واقعهء مسجد شاه عين الدوله دستخط صادر كرد كه توليت مدرسه با امام جمعه باشد و موقوفه را به تصرف امام جمعه داد به اين جهت يكى از مستدعيات آقايان برگشتن مدرسه و موقوفه بود بمتولى شرعى آن . چهارم - بناى عدالتخانه‌اى در ايران كه در هر بلدى از بلاد ايران يك عدالتخانه برپا شود كه بعرايض و تظلمات رعيت رسيدگى شود و بطور عدل و مساوات رفتار كنند . پنجم - اجراء قانون اسلام دربارهء آحاد و افراد بدون ملاحظهء از احدى . ششم - عزل مسيو نوز از رياست گمرك و ماليهء دولت . هفتم - عزل علاء الدوله از حكومت طهران . هشتم - موقوف نمودن تومانى دهشاهى كسرى مواجب و مستمريات مردم را كه يكسال است قرار گذارده بودند كه صاحبان مواجب تومانى دهشاهى بدهند به اجزاء صندوق ماليه .